Kontrolowane przygotowanie adepta gry w piłkę nożną do sprawnego działania w rywalizacji sportowej, zgodnie ze współczesnymi tendencjami, wymaga podporządkowania procesu szkoleniowego racjonalnym przesłankom. Wśród podstawowych kryteriów, które należy uwzględniać przy planowaniu pracy szkoleniowej, wymienia się:
- wiedzę o działaniach indywidualnych, grupowych i zespołowych, stosowanych w grze przez zawodników reprezentujących najwyższy poziom sportowy,
- wiedzę o dyspozycyjnych i sytuacyjnych determinantach działania gracza oraz
- konieczność uwzględniania przy planowaniu wieloletniej edukacji sportowej zasad działania zorganizowanego, obejmującego skwantyfikowane projektowanie procesu, jego realizację i w konsekwencji kontrolę uzyskiwanych efektów.
Tradycyjne przygotowanie zawodników do gry w piłkę nożną dzielone jest na techniczne, taktyczne, kondycyjne, psychiczne itp. Dostępne publikacje metodyczne w znakomitej większości dotyczą, odrębnie scharakteryzowanych, powyższych składowych, tj. dyspozycji osobniczych i zespołowych. W grze natomiast okazuje się, że zawodnik w każdej sytuacji, wykonując określone działania, wykorzystuje jednocześnie, w zróżnicowanym stopniu, poszczególne dyspozycje ruchowe (techniczne), kondycyjne, taktyczne czy psychospołeczne. W związku z powyższym odrębne traktowanie poszczególnych dyspozycji w "zderzeniu" z wymaganiami praktyki treningowej okazuje się mało przydatne. Takie podejście ułatwia niewątpliwie analizę teoretyczną, jednak przenoszone do praktyki powoduje, że trenerzy traktują rozwijanie poszczególnych dyspozycji jako względnie niezależne kierunki oddziaływania szkoleniowego. W konsekwencji tworzą coraz różnorodniejsze środki treningowe (ćwiczenia i metody) rozwijające, w sposób wyizolowany z gry, poszczególne dyspozycje, często nie-związane lub słabo powiązane z grą. Zawodnicy, poddawani takiemu treningowi, prezentują coraz większą biegłość opanowania piłki w stosowanych ćwiczeniach lub uzyskują coraz lepsze wyniki w próbach kondycyjnych (siła, szybkość, wytrzymałość), natomiast nie wykorzystują tego w grze.
Z drugiej strony w praktyce treningowej zbyt mało czasu poświęca się na świadome nauczanie gry, sprowadzając trening do mechanicznego powtarzania ćwiczeń, które doprowadzają do zautomatyzowanego ich wykonywania. Jednak gra wymaga od jej uczestników alternatywnych działań i dokonywania w każdej sytuacji wyboru jednego z wielu rozwiązań, a nie rutynowego ich wykonywania.
|
